เครื่องแต่งกายโขนค่ะ

posted on 01 Oct 2010 19:50 by swu-farang
เวลาเราเห็นการแสดงโขน เราจะปฏิเสธกันไม่ได้เลยใช่มั๊ยค่ะ ว่าอย่างนึงที่ดึงดูดความสนใจของเราก็คือ เครื่องแต่งกาย ที่มีความสวยงามอย่างมาก งั้นเรามาดูกันนะค่ะ ว่าเครื่องแต่งกายของโขนเนี่ยจะมีอะไรกันบ้าง

เครื่องแต่งกายโขน 

     เครื่องแต่งกายที่ใช้ในการประกอบการแสดงโขน แต่งกายแบบยืนเครื่อง พระ นาง ยักษ์ ลิง นากจากตัวละครอื่นๆ จะแต่งกายตามลักษณะนั้นๆ เช่น ฤาษี กา ช้าง ควาย ฯลฯ นอกจากนี้ผู้แสดงโขนจะต้องสวมหน้ากากที่เรียกว่า “หัวโขน” ซึ่งศิลปินไทยได้กำหนดลักษณะและสีไว้เป็นแบบแผน และกำหนดให้ใช้เฉพาะกับตัวละคร เช่น พระรามสีกายเขียว พระลักษณ์สีกายเหลือง ทศกัณฐ์กายเขียว เป็นต้น

     เครื่องแต่งกายของโขนนั้น ได้เลียนแบบอย่างเครื่องแต่งกายของพระมหากษัตริย์ แบ่งได้ ๓ ประเภท คือ

๑.     ศิราภรณ์ คือ เครื่องประดับศีรษะ เช่น ชฎา มงกุฏ ปันจุเหร็จ หรือแม้กระทั่งหัวโขนก็จัดเป็นเครื่องศิราภรณ์ด้วยเช่นกัน

๒.     ภูษาภรณ์ คือ เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม เช่น ฉลององค์(เสื้อ) สนับเพลา(กางเกง) ห้อยหน้า(ชายไหว) ห้อยข้าง(ชายแครง) พระภูษา(ผ้านุ่ง) รัดเอว ผ้าทิพย์ เจียระบาด สไบ เป็นต้น

๓.     ถนิมพิมพาภรณ์ คือ เครื่องประดับต่างๆ เช่น ปั้นเหน่ง(เข็มขัด) สังวาลย์ ตาบหน้า ตาบทิศ ตาบหลัง อินทรธนู ธำมรงค์ แหวนรอบ ปะวะหล่ำ ทองกร กรองคอ สะอิ้ง พาหุรัด กำไลเท้า เป็นต้น

สำหรับการแต่งกายของโขนแต่งละตัวมี ดังนี้

๑.     ตัวพระ สวมเสื้อแขนยาวปักดิ้น และเลื่อม มีอินทรธนูที่ไหล่ ส่วนล่างสวมสนับเพลาไว้ข้างใน นุ่งผ้ายกจีบโจงไว้หางหงส์ทับสนับเพลา ด้านหน้ามีชายไหวชายแครงห้อยอยู่  ศีรษะสวมชฎา สวมเครื่องประดับต่างๆ เช่น กรองคอ ทับทรวง ตาบทิศ ปั้นเหน่ง ทองกร กำไลเท้า เป็นต้น  แต่เดิมตัวพระจะสวมหัวโขน แต่ภายหลังไม่นิยม เพียงแต่แต่งหน้า และสวมชฎาแบบละครในเท่านั้น

 

๒.     ตัวนาง สวมเสื้อแขนสั้นเป็นชั้นในแล้วห่มสไบทับ ทิ้งชายไปด้านหลังยาวลงไปถึงน่อง ส่วนล่างนุ่งผ้ายจีบหน้า ศีรษะสวมมงกุฎ รัดเกล้า หรือกระบังหน้าตามแต่ฐานะของตัวละคร ตามตัวสวมเครื่องประดับต่างๆ เช่น กรองคอ สังวาลย์ พาหุรัด เป็นต้น แต่เดิมตัวนางที่เป็นตัวยักษ์ เช่น นางสำมนักขา นางกากนาสูร จะสวมหัวโขน แต่ภายหลังมีการแต่งหน้าตามลักษณะของตัวละครนั้นๆ โดยไม่สวมหัวโขนบ้าง

 

๓.     ตัวยักษ์ เครื่องแต่งกายส่วนใหญ่คล้ายตัวพระ จะแตกต่างกันที่การนุ่งผ้า คือ ตัวยักษ์จะนุ่งผ้าไม่มีหางหงส์ แต่มีผ้าปิดก้นลงมาจากเอว ส่วนศีรษะจะสวมหัวโขนตามลักษณะของตัวละคร ซึ่งประมาณกว่าร้อยชนิด

 

๔.     ตัวลิง เครื่องแต่งกายส่วนใหญ่คล้ายตัวยักษ์ แต่มีหางลิงห้อยอยู่ใต้ผ้าปิดก้นอีกที สวมเสื้อตามสีประจำตัวในเรื่องรามเกียรติ์ ไม่มีอินทรธนู ตัวเสื้อปักลายขดเป็นวง สมมติว่าเป็นขนตามตัวลิง ส่วนศีรษะสวมหัวโขนตามลักษณะของตัวละคร ซึ่งมีอยู่ประมาณ ๔๐ ชนิด

 

 

ทีนี้เพื่อนๆ ก็ทราบถึงการแต่งตัวของโขนกันแล้วนะค่ะ กว่าจะขึ้นมาแสดงให้เราดูได้ เขาต้องแต่งตัวกันมากมาย และชุดโขนเนี่ย อึดอัดอย่าบอกใครเลยค่ะ ทั้งรัดทั้งแน่น แถมหัวโขนยังร้อนอีกต่างหาก แต่ผู้แสดงเขาก็ยอมอดทนเพื่อให้เราได้ดูการแสดงที่สวยๆ ไงค่ะ  อย่าลืมหาโอกาสไปดูโขนกันบ้างนะค่ะMoney mouthCry 

Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

เเล้ว ตัวลิงเครื่องเเต่งกาย มีสีอะไรบ้างคะ embarrassed sad smile confused smile open-mounthed smile big smile ช่วยตอบด้วย

#1 By nut (61.90.69.249) on 2011-01-05 12:52

ขอบคุณมากค่ะ กำลังทำรายงานอยู่พอดี ของครูพริม

#2 By คนรักศิลป์ (202.91.19.170) on 2011-11-10 19:37

ดีๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ มากๆๆๆๆๆๆๆๆๆ มายๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ ค่ะbig smile open-mounthed smile confused smile sad smile double wink cry confused smile

#3 By เมจิก (182.93.180.200) on 2011-12-23 13:37

ขอบคุณมากค่ะ กำลังทำรายงานอยู่พอดี ของครูปลา

#4 By โศ (182.93.180.200) on 2011-12-23 13:41